Managementvaardigheden: voorbeelden en definitie

Managementvaardigheden: voorbeelden en definitie

Managementvaardigheden: voorbeelden en definitie

De ene manager is de andere niet. Dat is niet gek, aangezien elke manager een ander persoon is. Jouw managementvaardigheden zijn afhankelijk van wat jij kunt, wat je geleerd hebt en wie je bent. Juist door de unieke combinatie van deze drie aspecten, ben jij een manager zoals niemand anders.

Goede managementvaardigheden zijn essentieel voor elke onderneming. Een manager moet immers andere werknemers aanmoedigen, motiveren, ontwikkelen en activeren. Alleen op die manier kunnen de doelen van een onderneming behaald worden. Maar dan dien je wel de juiste manager op de juiste plek te hebben zitten. Iemand met goede managementvaardigheden kan in een verkeerde rol namelijk alsnog niet tot z’n recht komen.

Managementvaardigheden

Om dit te begrijpen dien je te weten wat managementvaardigheden precies zijn. Ook het verschil tussen managementvaardigheden, managementkwaliteiten en managementcapaciteiten is belangrijk. We geven je een definitie van deze termen en leggen je uit wat het grootste verschil tussen deze drie dingen is.

Managementvaardigheden kun je definiëren als vaardigheden die iemand moet hebben om goed als manager te kunnen functioneren. Aangezien het vaardigheden zijn, betekent dit dat je deze aan kunt leren. Net zoals dat je rijvaardig kunt worden door rijlessen te nemen, kun je managementvaardigheden aanleren tijdens een training.

Naast je managementvaardigheden, heb je ook managementkwaliteiten nodig. Deze kwaliteiten hangen samen met jouw karaktereigenschappen. Deze kun je niet veranderen, maar zitten in jou. Denk bijvoorbeeld aan iemand die van nature enorm gericht is op ontwikkeling en innovatie, maar daardoor planmatig minder goed overzicht houdt. Of juist iemand die planmatig erg sterk is, maar daardoor geen oog meer heeft voor innovaties en verandering. Door bijpassende managementvaardigheden te trainen kan iemand groeien in de gebieden die hij/zij van nature moeilijk vindt.

Door de managementvaardigheden en de managementkwaliteiten met elkaar te combineren, kom je uit op de managementcapaciteiten. Dit zijn dus zowel de vaardigheden die je hebt aangeleerd en de kwaliteiten die je van nature hebt. Deze combinatie bepaalt op welke plaats jij een goede manager bent.

Managementvaardigheden lijst

Managementvaardigheden zijn grotendeels aan te leren. Net als dat niet iedereen even goed leert rijden of inparkeren tijdens zijn of haar rijles, kun je ook in meer of mindere mate talent hebben voor bepaalde vaardigheden. Maar wat valt er dan allemaal onder managementvaardigheden?

Volgens de Amerikaanse psycholoog Robert Katz kun je managementvaardigheden indelen in drie categorieën: technische vaardigheden, conceptuele vaardigheden en menselijke vaardigheden.

De eerste categorie, technische vaardigheden, omvat vaardigheden die een manager nodig heeft om zijn of haar doelstelling te bereiken. Dit kan gaan over het werken met bepaalde machines, maar ook over marketingvaardigheden. De precieze vaardigheden die onder de technische vaardigheden vallen zijn erg vakspecifiek.

Onder de conceptuele vaardigheden valt de kennis die nodig is om een concept uit te denken, het overzicht te bewaren en met creatieve oplossingen te komen. Deze vaardigheden helpen een manager om hindernissen te voorspellen en te overkomen.

De laatste categorie, menselijke vaardigheden, gaat over de manier waarop de manager met zijn of haar medewerkers omgaat. Dit kan gaan over het motiveren van het personeel, maar ook over de communicatie op een afdeling. Dit is erg belangrijk voor het slagen van projecten.

Om je een idee te geven wat voor managementvaardigheden binnen de drie bovenstaande categorieën vallen, hebben we een lijst voor je opgesteld. Dit zijn lang niet alle managementvaardigheden die er zijn, maar geven je wel een goede indicatie.

  • Motiveren: zonder goede medewerkers ben je als manager nergens. Enkel met gemotiveerd personeel zijn alle plannen goed uit te voeren. Daarom is het motiveren van je medewerkers als leidinggevende enorm belangrijk. Sommige mensen doen dit van nature, maar anders zijn er technieken te leren waarmee je medewerkers zichzelf kunt laten motiveren.
  • Communiceren: helder communiceren, zonder ruimte voor misverstanden, is als manager van groot belang. Door middel van bepaalde professionele gesprekstechnieken breng je een boodschap altijd duidelijk over.
  • Feedback geven én ontvangen: als manager moet je niet bang zijn om mensen op hun fouten of verbeterpunten te wijzen. De manier waarop je dit doet maakt veel verschil voor de manier waarop het ontvangen wordt. Gelukkig is feedback geven te leren. Ook de manier waarop je zelf met feedback omgaat is als manager belangrijk. Ook hier zijn managementvaardigheden voor aan te leren.
  • Planning: Een goede planning is essentieel voor het slagen van elk project. Als manager heb je vaardigheden nodig voor het opstellen van een haalbare planning, maar ook de capaciteit om de planning indien mogelijk aan te passen.
  • Verantwoordelijkheid nemen: Een manager neemt op een dag tientallen beslissingen. Soms zijn dit grote beslissing, maar soms zijn ze ook klein of onbewust. Het is als manager belangrijk dat je verantwoordelijkheid neemt en uitdraagt voor de beslissingen die je neemt.
  • Delegeren: Het delegeren, oftewel uitbesteden, van werk is als manager een belangrijke taak. Het kan verleidelijk zijn om zoveel mogelijk zelf te doen, om zo de controle te houden. Voor het efficiënt uitvoeren van taken is delegeren echter nodig.

Zoals je ziet zijn managementvaardigheden behoorlijk uiteenlopend. Gelukkig hoef je als beginnend manager echt nog niet over al deze vaardigheden te beschikken. Door het volgen van de juiste trainingen kun je veel leren.

Managementvaardigheden lijst

Bovendien hoef je niet in alle functies te beschikken over alle vaardigheden. Kijk dus ook goed naar welke vaardigheden er in jouw (gewenste) managementfunctie echt nodig zijn. Moet je veel met andere medewerkers aan de slag? Dan zijn jouw menselijke vaardigheden extra belangrijk. Ben jij vooral bezig met de strategie van de onderneming en moet je de grote lijnen in de gaten houden? Dan zijn conceptuele vaardigheden van veel groter belang.

Competenties manager

Over welke competenties moet een manager nou echt beschikken? Dat is afhankelijk van het soort manager. Er zijn managers die slechts leiding hoeven te geven aan één medewerker en managers die een grote afdeling onder zich hebben. Er zijn zelfs managers die niet verantwoordelijk zijn voor mensen, maar juist voor een product (product manager). Afhankelijk van wat of wie je moet managen, moet je over andere competenties beschikken.

Iemand die moeite heeft met interpersoonlijke vaardigheden, kan bijvoorbeeld een uitstekende product manager zijn, terwijl je deze beter niet de leiding kan geven over een grote groep medewerkers. En iemand die een ster is in strategisch denken zit niet op zijn of haar plek als operationeel manager. Het is dus ook zeker niet nodig om over alle managementvaardigheden en -kwaliteiten te beschikken om een goede manager te zijn. Het ligt ook aan de functie waarin je werkt.

Karaktereigenschappen goede manager

De karaktereigenschappen van een goede manager zijn, net als de managementvaardigheden en - kwaliteiten, afhankelijk van de precieze functie die hij of zij bekleedt. Voor een operationeel manager wil je iemand die goed is in plannen, het controleren van deze planning en het contact met medewerkers. Voor een strategisch manager is het belangrijker dat iemand overzicht kan behouden en met innovatieve en creatieve oplossingen komt. Hiervoor zijn niet dezelfde karaktereigenschappen nodig.

Karaktereigenschappen zijn niet te veranderen. Je hebt deze of je hebt ze niet. Door het aanleren van vaardigheden zijn bepaalde karaktereigenschappen wel te ondervangen, maar echt een compleet nieuwe karaktereigenschap aanleren is niet mogelijk.

Als je al een bepaalde karaktereigenschap hebt, maar je deze in de praktijk lastig inzet, is het wel mogelijk om deze eigenschap verder te ontwikkelen. Door het volgen van bepaalde trainingen kun je een kernkwaliteit ontwikkelen. Ook leer je hier jouw eigen valkuilen herkennen en voorkomen. Zo kun je jouw karaktereigenschappen effectiever inzetten in jouw functie als manager.

Een aantal karaktereigenschappen die kunnen helpen bij het worden van een goede manager zijn:

  • Daadkracht: een manager moet weten welke kant hij/zij op wil en ook de nodige besluiten durven te nemen.
  • Zelfdiscipline: als je vooruitgang wil boeken met een team moet je zelf het goede voorbeeld geven. Daar is de nodige zelfdiscipline voor nodig.
  • Verantwoordelijkheidsgevoel: goede managers hebben een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Ze willen slagen en zijn zich ervan bewust dat zij daar zelf verantwoordelijk voor zijn. Hierbij hoort ook het toegeven van vragen en het ter harte nemen van feedback van anderen. Hier komt ook zelfreflectie bij kijken.
  • Loslaten: een manager die alles zelf wil doen, zal al snel het overzicht kwijtraken. Een goede manager kan taken loslaten en uitbesteden aan andere medewerkers. Tegelijkertijd moet de manager wel de verantwoordelijkheid blijven dragen.
  • Geen please gedrag: als manager zul je soms beslissingen moeten nemen die je niet per se geliefd maken bij anderen. Je moet het dan dus niet erg vinden om niet aardig gevonden te worden. Met please gedrag kom je als manager niet ver.
  • Inlevingsvermogen: hoewel je als manager daadkrachtig en doortastend op moet treden, is inlevingsvermogen ook erg belangrijk. Je moet begrijpen wat bepaalde beslissingen voor effect hebben op medewerkers of klanten.

Natuurlijk zijn er nog veel meer karaktereigenschappen die een goede manager kan gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan aanpassingsvermogen, stressbestendigheid, overtuigingskracht en creativiteit. Maar in hoeverre je alle karaktereigenschappen echt nodig hebt, hangt dus volledig af van de functie en situatie waarin je je bevindt. Een goede manager in de ene situatie kan een verschrikkelijk slechte manager zijn in een andere werkomgeving. Het is altijd een kwestie van de juiste mensen op de juiste plek zetten.

Wil jij een goede manager worden of ben je al leidinggevende en wil je je verder ontwikkelen? Dan is het goed om aandacht te besteden aan zowel je managementvaardigheden als je karaktereigenschappen. Door deze verder te ontwikkelen en op een krachtige manier met elkaar te combineren, word je de beste manager die in jou zit. Er zijn een aantal verschillende trainingen die je hiervoor kunt volgen. Bekijk welke het beste bij jouw situatie past en leidt jouw onderneming naar groot succes.